Erzurum- Pasinler- Kotandüzü ve Yayladağ Köyleri Erozyon Önleme Amaçlı Kırsal Kalkınma Projesi: Bir yer düşünün ki, halkı yoksulluk sınırının altında yaşıyor. Erzurum İlinin Pasinler İlçesi’ne bağlı Kotandüzü ve Yayladağ Köyleri’nden bahsediyoruz. Köyün kaderi TEMA Vakfı’nın hazırlayarak SABAH Gazetesi Okurları’nın katkılarıyla 2003 yılında uygulamaya başladığı “Kotandüzü ve Yayladağ Köyleri Erozyonu Önleme Amaçlı Kırsal Kalkınma Projesi” ile yavaş yavaş değişmeye başladı. Topraklarının verimliliğini kaybetmeye başladığı, kendine yetemez duruma geldiği Kotandüzü ve Yayladağ Köylerinde hayvancılıktan, yem bitkileri üretimine, eğitimden, arıcılığa kadar çok sayıdaki proje faaliyetiyle kendilerine yeter duruma gelmek için önemli adımlar attı.

Doğal varlıkların tahrip edilmesinin ve yanlış arazi kullanımının önlenmesi, tarım ve hayvancılığın geliştirilmesi, gelir seviyesinin yükselmesine katkı sağlayarak yaşam kalitesinin iyileştirilmesini amaçlayan proje faaliyetleri bu yıl da başarı ile gerçekleştirildi.

Proje Faaliyetleri:

1. Etüt – Proje Çalışmaları:
Köy ziyaretleri ile köyün potansiyeli etüt edilip, köy halkının talepleri, öncelikleri, becerileri, sosyal yapısı incelenip değerlendirildikten sonra, katılımcı, sürdürülebilir ve uygulanabilir bire proje hazırlanarak 2003 yılında uygulamaya konulmuştur. Uygulamaların sağlıklı yürütebilmesi, projenin başarısını artırmak amacıyla, proje bürosu kiralandı ve gerekli malzemelerle donatıldı.

2. Erozyonla Mücadele ve Ağaçlandırma Çalışmaları:
Mevcut şartlar altında mera alanlarında ve hazine arazisi olan yerlerde boşluk alanlar değerlendirilerek 870 adet muhtelif fidan dikimi yapılarak ağaçlandırma çalışmaları gerçekleşti. Geriye kalan alanda ise Orman Ağaçlandırması devam etmektedir.

3. Ekonomik ve Sosyal Destek Verilmesi:
Her iki köyde salgın hastalıkların önlenmesi, hijyenik şartların oluşturulması amacıyla temizlik malzemeleri dağıtıldı. Her iki köyde de yaşayan toplam 59 yoksul aileden 255 kişiye 1 246 parça giyecek yardımı yapıldı.

Temel gıda maddelerinden ekmek yapımında kullandıkları tandırın kullanımı köy kadınlarına çok ağır gelmekteydi. Bu nedenle kadınların tandıra düşüp yanmalarını veya ölümlerini önlemek içim her iki köyde de ortak kullanım amacıyla toplam 3 adet köy fırını yapıldı ve kullanıma başlandı.

Köy kadınlarının da belirttiği gibi yanma korkusu olmadan ekmek yiyebilmek ve kadın olarak değer verildiğini hissetmek sosyal yaşam için çok önemli bir değişimdi.

Hayvancılığın desteklenmesi küçükbaş hayvancılığın geliştirilmesine katkıda bulunmak amacıyla 275 baş kuzulu koyun ve 14 baş koç satın alınarak 27 yoksul aileye dağıtıldı. Mera alanları daha etkin kullanılmaya , üzerindeki baskı azaltıldı.

Kotandüzü köyünde meralarda erken otlatmayı önlemek ve otlatma planını oluşturmaya destek sağlamak amacıyla 50 ton kaba yem satın alınarak dağıtıldı.

4. Hayvancılığın Geliştirilmesi:
Hayvancılığın geliştirilmesi, et ve süt veriminin artırılması amacıyla köyde bulunan hayvanların daha hijyenik ve sağlıklı ortamda yaşamaları için Kotandüzü köyünde 3 adet , Yayladağ köyünde 2 adet modern ahır inşaatı yapıldı. Bunun faydalarını gören köylülerden büyük bir kısmı mevcut ahırlarında tadilat yapmaya ve bir kısmı da yeni ahır inşaatına başladılar.

Mevcut hayvanların sağlık ve hastalık durumlarını tespit etmek amacıyla her iki köyde hayvan sağlık kontrolleri yapıldı, hayvan varlığında meydana gelen değişimleri kontrol edebilmek amacıyla hayvanlar kayıt altına alındı. 2003 yılında 634 adet olan büyükbaş hayvan varlığı 2005’te 823 adete, küçükbaş hayvan varlığı 675 adetten 1930 adete yükseldi.

Her iki köydeki hayvan sayısının artışı ve hayvanların köylülerin kendi ürettikleri kaliteli kaba yem ile bilinçli şekilde beslenmeye başlamalarından dolayı süt üretiminde yaklaşık 520 oranında artış sağlandı.
Mevcut hayvan ırkının Holstein ve Simental ırkıyla değiştirilmesi, daha yüksek verimli ırk elde edilmesi amacıyla suni tohumlama çalışmaları yapıldı. Her iki köyde 2005 yılında toplam 43 adet yavru doğumu gerçekleşti.

Mera ıslah çalışmaları kapsamında meralarda sanat yapısı olarak Kotandüzü köyünde 3 yerde sıvat, 2 yerde kaşınma kazığı, 2 yerde tuzluk, Yayladağ köyünde 4 yerde sıvat ve 2 yerde kaşınma kazığı, 2 yerde tuzluk imalatları yapıldı.

5. Bitkisel Üretimin Geliştirilmesi:
Köyde hayvancılığı geliştirmek, yöre şartlarına adapte olmuş yem bitkileri üretim alışkanlığını kazandırılması ve kaba yem ihtiyacını karşılamak amacıyla daha önceleri yetiştirilmeyen Tritikale, Macar Fiği, Korunga, Yonca, Arpa ve silajlık Mısır gibi yem bitkileri üretimi yapılmıştır.

2005 yılı hasat döneminde Kotandüzü Köyünde 752 dekar alanda ekimi yapılan yem bitkilerinden 155 Ton, Yayladağ Köyünde ekimi yapılan 879 dekar alanda 331 ton kaba yem üretilerek takriben 78.000 YTL değerinde katma değer sağlanmıştır.

6. Halk Sağlığı Faaliyetleri:
Erzurum Valiliği ve Atatürk Üniversitesi Rektörlüğünden alınan uzman desteğiyle her iki köyde yaşayanların tamamı sağlık kontrollerinden geçirildi.

Kadın ve genç kızlarımıza Kadın Hastalıkları Uzmanları tarafından doğum kontrolü, anne çocuk sağlığı konularında eğitimler verildi. Her iki köyde yaşayanların tamamının diş muayeneleri yapıldı, diş hekimleri tarafından ağız ve diş sağlığının önemi, gerekli uygulamalar konularında bilinçlendirilme çalışmaları yapıldı.

7. Alt Yapının Geliştirilmesi:
Kotandüzü köyünde Köy içme suyu şebekesi, şebekeye bağlı 30 tonluk su deposu, köy çeşmesi kanalizasyon hattı ve doğal arıtma tesisi yapıldı. Köylülerin evinde ilk defa su aktı, tuvalet ve banyo evlerin içinde yer aldı. Köy kadınlarının dediği gibi zahmetsiz banyo yapabilmek insan olduklarını anlamak hayatlarının dönüm noktasıydı.

Yılın büyük bir bölümünü kar altında geçiren köylerde dışarıdaki tüm soğuğu iliklerinde hissetmelerini önlemek, yakıttan tasarruf etmelerini ve daha sağlıklı ortamda hayatlarını idame etmelerini sağlamak için Yayladağ köyünde 38 evin, Kotandüzü köyünde 8 adet evin toprak damları ahşabını yapmış olan ev sahiplerine çatı sacı verilerek evler saç çatılı hale getirildi.

Geleceğimizi oluşturan çocuklarımızın temiz ve sağlıklı ortamda eğitim görebilmelerini, bilinçlenmelerini, kişilik temellerini oluşturacakları Kotandüzü Köyü İlköğretim Okulu yenilendi, lojman tamir edildi.

Yayladağı Köyü’nde hayvanların mera alanından maksimum düzeyde faydalanabilmeleri 7 km mera bağlantı yolu inşa edildi.

8. Arıcılığın geliştirilmesi:
Çoğu daha önce arıcılık yapmamış olan, Kotandüzü köyünde 10 aileye 50 adet, Yayladağ köyünde 20 aileye 100 adet arılı kovan dağıtılarak uygulamalı ve teorik eğitimler verildi. 30 arıcı ailesine maske, körük, mahmuz gibi ekipman ile her iki köy muhtarlığına birer adet bal süzme makinesi temin edildi.

Hava koşullarının ağır olarak yaşandığı kış aylarında arı kovanlarının dış etkilerden etkilenmemesi, kış aylarının sağlıklı geçirilebilmesi amacıyla Kotandüzü köyünde 1 adet arı kışlatma evi inşa edildi.

Çoğu ilk defa arıcılık yapan 30 aile, üretmiş oldukları ballardan bir kısmını kolonilerin kıştan güçlü çıkmaları için kullanmışlar, geriye kalan balları satarak takriben 5.400 YTL değerinde gelir elde etmişlerdir.

9. Genç ve Yetişkin Eğitimleri Faaliyetleri:
Eğitimli, bilinçli üreticinin kendi haklarına sahip çıkacağı, eğitim sayesinde gelecek nesillerle sürdürülebilir bir yaşam sağlanacağı inancıyla TEMA uzmanları ve çeşitli konu uzmanları tarafından köylülere biçki dikiş kursu, ev ekonomisi kursları verildi. Çevre ve doğa, hayvan hastalıkları ve bakımı ile yem bitkileri üretimi konularında eğitim çalışmaları gerçekleşti.
Köyde yapılan biçki nakış kursiyer katılmıştır. Kendi çeyizlerini üretmeye başlamayan ve el becerilerini geliştirmiş olan genç kızlarımızın bütçelerine takriben 21.000 YTL değerinde bir destek sağlanmıştır. Genç kızlarımız kendi çeyizlerini tamamladıktan sonra, diğer köylerde yaşayan kızlarında çeyizlerine ve aile bütçelerine destek olacak ürünleri üretip satmaya devam edeceklerdir. Bu çalışma neticesinde köy kızlarına hem beceri hem de yeni bir iş alanı oluşmuş oldu.

2003 yılında başlayan proje faaliyetleri ile;

Yem Bitkileri Üretiminden :	78.000 YTL
Hayvancılıktan :	122.422 YTL
Arıcılıktan :	5.400 YTL
El Ürünlerinden :	21.000 YTL
TOPLAM :	221.422 YTL değerinde bir katma değer yaratıldı.

Alt yapı çalışmalarıyla da özellikle Kotandüzü köyündeki evlere, içme suyu ve kanalizasyon tesislerinin , çatıların, tuvalet ve banyoların yapılması yaşam kalitesinin yükseltilmesini, eğitim çalışmaları ile de bilinçlendirme ve sosyal yapının iyileşmesi sağlandı.

SABAH Gazetesinin katkılarıyla uygulanan proje ile görüldü ki, Bir SABAH Çok şeyi Değiştirdi. Kotandüzü ve Yayladağ Köylerinde ülkemizin gelişimine sağlanan bu imkanlar ve Projenin başarısı Şanlıurfa’nın Sumaklı Köyünde yaşayan insanlarımızın gelişimine katkı ve yeni projelerin önünün açılmasını sağlandı.